أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
199
قانون ( فارسى )
سرعت آب زياد مىمكد ( برمىگزيند . نسخه ) . 16 - درصورتىكه سردمزاجى كبد همراه ماده باشد : الف - مزهء دهان ترش است . ب - مدفوع مرطوب است ، و امكان دارد رنگ مدفوع - كه مرطوب است - به سياه و سبز مايل باشد و زردى و سرخى نداشته باشد . ج - امكان دارد كه بعد از گذشت مدتى از شروع سوء مزاج سرد كبد ، تبهايى بروز كند . سبب اين است كه كبد خون رقيق كممايهاى را بپذيرد كه عفونى شده است و تب دنبالهء آن از تبهاى پليد است كه در باب تبها آن را شرح مىدهيم كه در آينده خواهد آمد . نشانيهاى سوء مزاج خشك كبد : 1 - دهان و زبان خشك مىشوند . 2 - تشنگى . 3 - سختى نبض . 4 - آبى بودن بول . 5 - گاهى ممكن است زبان سياهرنگ شود . اگر سوء مزاج خشك كبد همراه مادهء سودائى يا صفرائى باشد دليل آنها را خوب مىدانى كه در بحث از اصول شرح داده شدهاند و ياد گرفتهاى ! علامتهاى سوء مزاج تر كبد : 1 - برانگيختگى رخساره و چشم . 2 - سست و كممايه شدن گوشت نزديك دندههاى رو به شكم . 3 - تشنگى كم . مگر اينكه حرارتى چنان رخ دهد كه رطوبت را به جوش بياورد . 4 - زبان تر و مرطوب است . 5 - رنگ رخسار سفيد است و ممكن است كمى زردرنگى با سفيدى باشد . 6 - اگر سوء مزاج سرد كبد شدت زياد يابد و رطوبت نيز چيره باشد ، ممكن است رنگ چهره مايل به سبز گردد . 7 - اگر بدن سست گوشت باشد بيمار لاغر و ناتوان خواهد شد . فصل ششم معالجهء كبد بطور عموم هرگاه مىخواهى به معالجهء كبد بپردازى حتما بايد بطور عموم دستورات زير را در نظر داشته باشى و بدانها عمل نمائى ! 1 - به وسيلهء غذا يا داروى سازگار با كبد ، بهداشت كبد را تأمين كنى . 2 - هر نوع بيمارى را در كبد تشخيص دادى ، بايد علاج ضد آن را به كار برى .